Je slaapt niet goed. Hebt soms nachtmerries. Voelt je gespannen. Als je iets naars hebt meegemaakt kan dat je behoorlijk dwars zitten. Dat is helemaal niet gek. Bij de meeste mensen gaat het na een tijdje weer over. Maar het kan ook zijn dat die gebeurtenis ervoor zorgt dat je je altijd gespannen voelt en dat je sommige dingen niet meer durft te doen. Misschien heb je dan last van een trauma.

Welke soorten trauma zijn er?

Als je een trauma hebt, betekent dat dat je iets naars hebt meegemaakt dat je niet goed hebt kunnen verwerken. Die nare gebeurtenis zorgt ervoor dat je je niet goed voelt. We noemen het hebben van een onverwerkt trauma ook wel een Posttraumatische stressstoornis (PTSS). Er bestaan twee soorten trauma's:

  • Er is één keer iets ergs gebeurd. Je hebt bijvoorbeeld een auto-ongeluk meegemaakt, iets gewelddadigs gezien, je bent aangerand of misschien zelfs verkracht.
  • Je hebt een lange periode iets naars meegemaakt, of maakt dat nog steeds mee. Je maakt bijvoorbeeld veel ruzie thuis mee, wordt mishandeld thuis of gepest op school.

Wat zijn de kenmerken van een trauma bij een kind?

Je kunt merken dat je een trauma hebt als je die gebeurtenis bijvoorbeeld zo naar vindt dat je er niet meer aan wilt denken. Of je blijft er juist voortdurend aan denken omdat je vindt dat je zelf iets fout hebt gedaan in die situatie. Het kan zijn dat je pas een tijd na die gebeurtenis klachten krijgt, en bij sommige mensen komen de klachten meteen. Als je je herkent in meerdere van deze kenmerken, kan het zijn dat je een trauma hebt:

  • Ik heb nachtmerries
  • Een nare situatie komt steeds weer terug in mijn hoofd, ook zonder dat ik dat wil en daar word ik bang of verdrietig van
  • Ik voel me vaak gespannen
  • Ik vermijd sommige dingen, omdat het mij te veel doet denken aan de nare gebeurtenis
  • Mijn stemming wisselt en ik ben vaak verdrietig of boos
  • Ik heb vaak buikpijn, hoofdpijn of andere lichamelijke klachten, en ik weet niet hoe dat komt
  • Ik kan moeilijk in slaap komen
  • Ik plas weleens in mijn bed
  • Ik kan me vaak niet goed concentreren
  • Ik schrik snel
  • Ik voel me schuldig over wat er is gebeurd

Stress en spanning zijn belangrijke kenmerken van een trauma. Maar ze betekenen niet altijd dat je ook een trauma hebt. Als je veel last van stress hebt en er geen gebeurtenis is waardoor je dat hebt, kan het ook zijn dat je angst hebt.

Hoe vaak komt een trauma voor?

We weten niet precies hoeveel mensen een trauma hebben, maar we denken ongeveer 1 op de 200 mensen in Nederland.

Wat zijn de oorzaken van een trauma bij een kind?

Een trauma komt altijd door een nare gebeurtenis. Voorbeelden daarvan zijn pesten, mishandeling, een ongeluk meemaken, je hebt een ramp meegemaakt, iemand van wie je hield is overleden of heeft misschien zelfs zelfmoord. Zo'n gebeurtenis moet je altijd verwerken, maar dat kan heel moeilijk zijn. Mensen met een trauma kunnen zo'n gebeurtenis niet goed verwerken omdat dat ze zichzelf bijvoorbeeld iets kwalijk nemen of zich machteloos voelen en de controle zijn verloren.

Wat kan je zelf doen?

Als je veel last hebt van stress en denkt dat je een trauma hebt, is het goed om daarover te praten met iemand die je vertrouwt. Bijvoorbeeld je vader of moeder, een goede vriend of vriendin of je leraar. Dat kan al behoorlijk opluchten. En samen kun je dan kijken hoe je jouw trauma alsnog kunt verwerken en eventueel hulp inschakelen.

Wat kun je doen tegen de stress die je ervaart?

  • Doe dingen die je leuk vindt, bijvoorbeeld afspreken met vrienden, een boek lezen, een spel spelen met je broers en zussen of een film kijken.
  • Ga sporten of bewegen. Daardoor kun je je beter ontspannen. 
  • Waar raak je ontspannen van? Schrijf je ideeën op en maak een activiteitenlijst. Die kun je erbij pakken als je erg onrustig bent, en dan hoef je niet meer na te denken over wat je kunt gaan doen.
  • Gaat het echt even niet? Doe ademhalingsoefeningen en probeer bijvoorbeeld diep in en uit te ademen en je zo te focussen op je ademhaling. Je zult zien dat je er rustiger van wordt. 

Omgaan met een kind met een trauma

  • Geef eerlijke antwoorden op vragen van het kind of de jongere, maar ga niet verder dan een kind zelf vraagt. Hierdoor houdt het kind zelf controle
  • Stel open vragen zoals: "Kan je daar meer over vertellen?"
  • Probeer het kind een veilige omgeving te bieden
  • Houd vast aan rust, regelmaat en routine
  • Geef uitleg over het trauma en geef hoop dat het beter kan worden
  • Vraag waar ouders behoefte aan hebben en wat ze prettig vinden
  • Vraag ouders de veranderingen in gedrag te observeren en op te schrijven

Zijn na vier weken de stressreacties niet minder geworden? Schakel dan onze hulp in.

Behandeling van een trauma bij De Jutters

Met een paar gesprekken kunnen sommige kinderen en jongeren al vooruit worden geholpen. De Jutters kan je helpen als jouw klachten ook voor andere problemen zorgen. Je gaat bijvoorbeeld niet meer naar school, hebt het moeilijk thuis, of vindt vriendschappen erg lastig. Dit is wat De Jutters voor jou kunnen doen:

Wil je meer weten over stress en trauma?

Wil je advies of hulp?

Bel met Veilig Thuis op 0800-2000 (gratis en 24/7 bereikbaar)

Vragen of afspraak maken? Vragen of afspraak maken?

We bieden ook telefonisch spreekuur voor verwijzers van maandag t/m donderdag van 12.00 tot 12.30 uur.
Mailen Aanmelden Banjaard